السيد حامد النقوي
354
عبقات الأنوار في إمامة الأئمة الأطهار ( فارسي )
در سنن نسائى ده ( 10 ) حديثست و در سنن ابن ماجه سى ( 30 ) حديثست و در مستدرك حاكم شصت حديث ست و جميع آنچه در ان از كتب سته و مسند و مستدركست يكصد و سى حديث مىباشد و در ان از مؤلفات بيهقى كه سنن و شعب و بعث و دلائل و غير آنست و از صحيح ابن خزيمه و توحيد ابن خزيمه و صحيح ابن حبان و مسند دارمى و تاريخ بخارى و خلق افعال العباد تصنيف بخارى و جزء القراءة تصنيف بخارى و سنن دارقطنى جملهء وافره موجودست و سيوطى در مقامات متعدده از نكت بديعات اتصاف ابن الجوزى بعدوان و مجازفت و غفلت شديده ثابت نموده و نيز سيوطى در تدريب الراوى بسيارى از مذام و مطاعن ابن الجوزى كه متعلق بكتاب الموضوعات اوست ذكر كرده و محمد طاهر گجراتى در صدر تذكرة الموضوعات افراط ابن الجوزى در حكم بالوضع و تعقب علما و افاضل كاملين او را ثابت نموده تصريح كرده كه كتاب او ضرر عظيم بر قاصرين متكاسلينست و بعد از ان بواسطهء علامهء سيوطى مطاعن عديده ابن الجوزى ذكر كرده و عدوان و مجازفت او بوضوح رسانيده و شيخ عبد الحق دهلوى در رجال مشكاة افاده نموده كه ابن الجوزى در نسبت احاديث به وضع افراط كرده و او از اهل عجلتست درين باب و حكم مىكند به وضع به مجرد توهم و مخالفت آنچه نزد اوست از علم و اعتراض كرده است بر او شيخ ابن حجر عسقلانى در اكثر و گفته است كه اعتماد كرده نمىشود بر قول او در نسبت وضع و شيخ عبد الحق در شرح فارسى مشكاة نيز همين مطلب را ثابت نموده و نيز شيخ عبد الحق دهلوى در شرح سفر السعادة تصريح كرده كه ابن الجوزى از آن جماعت ست كه در باب حكم به وضع غلو و افراط دارند و به راه تعصب و تعجيل روند و باندك توهمى و شائبهء وهمى نسبت به وضع كنند و بدان مبادرت نمايند و نيز عبد الحق در شرح سفر السعادة مجازفت و افراط و تجاوز از حد براى ابن الجوزى ثابت كرده و عيب و طعن عظيم بر او از نقد الصحيح فيروزآبادى نقل نموده و فاضل چلپى در كشف الظنون مذام عديده كتاب ابن الجوزى نقل كرده و غفلت شديدهء او حسب افادهء ابن حجر ثابت ساخته و ابراهيم كردى در رساله مسلك وسط دانى افاده كرده كه حفاظ ابن الجوزى را ملامت كردهاند در باب تساهل او در كتاب الموضوعات پس بتحقيق كه او با وصف اطلاع بر اصول معتمده و حفظ خود بسبب تساهل خود درج كرده است در آن كتاب احاديثى را كه موضوعات نيست بلكه يا ضعافست يا حسان يا صحاح و تمام آن در اصولى كه در ان وقت